کود روی و شناخت انواع مختلف آن

روی در گیاهان نقش تغذیه ای بسیار قدرتمندی ایفا می کند. خواص کود روی در رشد بیشتر میوه درختان و طراوت گیاهان قابل رویت است. نقش روی در تغذیه گیاه سبب مرتفع شدن نارسایی های لازم می شود. روی، یکی از انواع کودهای رایج و مناسب برای درختان و گیاهان می باشد.

خواص کود روی در گیاهان

فعالیت های آنزیمی عنصر روی سبب می شود تا نقش و تاثیر روی در گیاهان مشخص شود. مزایای استفاده از عنصر روی در گیاهان، به شرح زیر است:

• عنصر روی در تولید هورمون های رشد و همینطور تلقیح و باروری گیاهان مورد استفاده قرار می گیرند.
• این عنصر دارای خاصیت مشخصی بر روی ریزش برگ ها است و همینطور کمبود آن سبب تاخیر در باز شدن به موقع برگ ها و گل ها می شود و در نهایت محدودیت در رشد گیاهان ایجاد می شود.
• خواص کود روی در گیاهان زمانی مشخص شد که این عنصر بر روی بیش از ۳۰۰ نوع آنزیم در دام و گیاه اثر گذاشت. به طور کلی روی در گیاهان شامل ساختار مکانیزم های حفاظتی می شود.
• کودهای شیمیایی که حاوی عنصر روی هستند سبب می شود که شرایط تغذیه گیاهان تقویت شود البته این موضوع به واسطه ماده آلی گوگرد و باکتری های وابسته به آن ها هستند.
• روی در گیاهان سبب می شود تا نارسایی های تغذیه ای مرتفع شود و به طور کلی کودهایی که حاوی روی هستند در مدل های خشک و آبدار تولید و بسته بندی می شوند.

کود روی (زینک) برای گیاهان

یک گیاه برای رشد و طراوت خود به ریزمغذی‌های مختلفی احتیاج دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها روی با نماد Zn است. اگرچه از نظر دانشمندان روی نقش مستقیمی در رشد گیاه ندارند، اما مطمئن هستند که در تولید کلروفیل، پروتئین و آنزیم‌های مختلفی که برای واکنش‌های متابولیکی که برای رشد مناسب به کار می‌روند، نقشی حیاتی ایفا می‌کند.

انواع کود Zinc در بازار

ممکن است که از خودتان بپرسید که با وجود تنوع زیاد کودهای روی موجود در بازار، کشاورزان از کجا می‌فهمند که کدام کود روی مناسب آن‌ها است. لازم به ذکر است، مقدار روی موردنیاز برای گیاهان مختلف متفاوت است و درصد بالاتر عنصر روی در این نوع کود به معنای بهتر بودن آن نیست.

کود روی به دو شکل مایع و جامد عرضه می‌شود که نوع مایع آن همان‌طور که می‌توانید حدس بزنید، گران‌تر است. یکی از مسائلی که در انتخاب این کود جامد تأثیرگذار می‌باشد، میزان حلالیت این کود در آب بوده؛ هرچه حلالیت کود روی در آب بالاتر باشد، آن کود از کیفیت بالاتری برخوردار است.

انواع مختلف کود روی را می‌توان به سه گروه کود روی کلات شده، کود روی ترکیب شده با آمونیاک و سولفات روی تقسیم کرد.

1. کود سولفات روی

سولفات‌ها مورد استفاده‌ترین کود رویِ غیر ارگانیک (غیرآلی) هستند. این کود عمدتاً در دو شکل عرضه می‌شود:

• زینک مونوهیدرات با ۳۶ درصد روی که به دلیل دسترسی بهتر و نسبت بالاتر روی در هر گرم و داشتن آب کمتر که منجر به حمل‌ونقل راحت‌تر شده، بیشتر مورداستفاده قرار می‌گیرد.
• زینک هپتاهیدرات با ۲۲ درصد روی

1. کود روی ترکیب شده با آمونیاک

این کود معمولاً به‌عنوان کودهای رشدآور (ریشه‌زا) طبقه‌بندی می‌شود. عملکرد آن‌ها در مایعاتی که توسط آمونیوم فسفات ساخته می‌شوند، عالی است.

1. کود روی کلات شده

این کود یکی دیگر از محصولاتی است که به‌صورت مایع عرضه می‌شود. این کود مورداستفاده‌ترین منبع آلی زینک (روی) می‌باشد. این نوع کود را می‌توان به‌صورت نواری، محلول‌پاشی یا پخش سطحی، استفاده کرد. لازم به ذکر می‌باشد که کود روی کلات شده گران‌ترین نوع کود زینک است.

https://narenjspadana.ir/liquid-zinc-chelate/

https://narenjspadana.ir/%da%a9%d9%88%d8%af-%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b9-%d8%a7%da%a9%d9%88%d8%b2%db%8c%d9%86%da%a9-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%ba-%d8%af%d8%b4%d8%aa-ecozinc/ 

زمان مصرف کود روی در گیاهان

کودهای روی که در طی مراحل حداکثر پنجه‌زنی یا گل‌دهی استفاده می‌شوند، به دلیل جذب بیشتر روی از طریق ریشه یا انتقال مجدد مواد مغذی برگ، برای تقویت زیستی دانه نسبت به کاربرد روی در مرحله نشاکاری مؤثرتر هستند. بهترین زمان استفاده از کود روی به گیاهان به چند عامل بستگی دارد:

• نوع گیاه: گیاهان مختلف نیاز به روی و مراحل رشد متفاوتی دارند که کمبود آن بسیار مهم است. به عنوان مثال، با برنج، استفاده از روی اغلب ۷-۸ روز قبل از پیوند نهال انجام می شود.
• شرایط خاک: دمای خنک‌تر خاک در اوایل بهار می‌تواند دسترسی روی را محدود کند، بنابراین استفاده از فنر ممکن است مفید باشد. خاک های با pH بالا (قلیایی) همچنین می توانند جذب روی توسط گیاه را مهار کنند. 

نحوه مصرف روی در گیاهان

روش های استفاده از روی در گیاهان متفاوت است و همینطور زمان مصرف کود روی نیز با هم فرق دارد. در یک دسته بندی کلی این کود ها به روش های چالکود، نواری و محلول پاشی استفاده می شوند. در صورتی که از خاک های سبک استفاده شود، کود روی می تواند به واسطه آبیاری نیز مورد پوشش قرار بگیرد. البته که در چنین شرایطی میزان بازیافت دچار مشکل می شود و محدودیت ایجاد خواهد شد.

انواع روش های اعمال کود

محلول پاشی کود، یکی از روش هایی است که باید به دقت انجام شود. این روش مربوط به اوایل بهار است و باید دقت شود که هنوز شکوفه ها باز نشده باشند. دقت در روال استفاده از روی در گیاهان سبب شکل گیری و افزایش میوه دهی می شود و عملکرد مناسبی ایجاد می کند. سایر روش ها به شرح زیر است:

•  روش محلول پاشی معمولاً، برای درختان صورت می گیرد و مقدار آن ۳ تا ۵ در هزار است که اگر قرار باشد از این روش برای محصولات زراعی استفاده شود نسبت ۳ الی ۴ در هزار را شامل می شود.
• در صورتی که قرار است از روی در درختان استفاده شود نیاز است که برای کوددهی در بخش میانی سایه انداز درخت استفاده صورت بگیرد و البته که باید ترکیب با کود حیوانی و گوگرد باشد. میزان مصرف کود برای هر درخت بارور نیز تفاوت است.
• در صورتی که قرار است از روی برای نباتات زراعی استفاده شود، کود به میزان ۶۰ الی ۸۰ کیلوگرم در هر هکتار گزارش می شود که در زیر خاک استفاده خواهد شد. این کود به صورت ترکیب با کودهای زمستانه بوده و در زمان تهیه بذر نباتات استفاده می شود.

کمبود کود روی در مرکبات

نکته حائز اهمیت اینکه ذرت و گندم و همینطور مرکبات و انگور از موارد بسیار حساس هستند و درختان مرکبات در جنوب و شمال ایران به نسبت سایر محصولات نیاز به حساسیت بیشتری برای روی دارند. خاک های کشاورزی به واسطه pH بالایی که دارند اغلب آهکی هستند از سوی دیگر در آب هایی که جهت آبیاری درختان استفاده می شود. یون بی کربنات وجود دارد که سبب می شود ساختار درختان موقعیت مناسبی نداشته باشند. افت کیفیت آب آبیاری به واسطه شوری ناشی از تشدید خشکسالی های پی در پی نیز از دیگر مواردی است که سبب کمبود روی در درختان می شود. وجود همه موارد نامبرده استفاده از عناصر ریز مغذی را را بیش از پیش مورد نیاز در نظر می گیرد.

 علائم کمبود روی در گیاهان و درختان

کاهش تعداد جوانه ها و همینطور شکوفا نشدن آن در درختان یکی از علائم مهم کمبود روی در گیاهان محسوب می شود. ریزش برگ های جوان و همینطور گل ها و میوه ها پیش از رسیدن نیز از دیگر مواردی است که بارها در مورد آن صحبت شده است. سایر علائم به شرح زیر است:

• ریز برگی و یا کوتاه شدن میانگره های سرشاخه درختان از دیگر مواردی است که در لیست علائم کمبود روی در درختان می شود.
• گاه دیده می شود که لک های بین رگبرگی کمرنگ تر می شوند و ساقه و پوست درختان بسیار سخت و شکننده هستند. موج دار شدن برگ ها و ریزش آنها پیش از زمان موعد نیز از علائم مهم کمبود روی در گیاهان محسوب می شود.
• اگر به انتهای شاخه ها دقت شود، جارویی شدن انتهای شاخه ها یا کپلی و ایجاد ریز برگی درختان از علائم مهم کمبود روی در گیاهان است. به طور کلی کاهش مقدار اکسیژن در دم گل ها از دیگر مواردی است که باید به آن دقت شود.

تاثیر کود روی بر برنج

کشاورزی به خصوص در بستر برنج از موارد پر اهمیت است که اگر به دقت بررسی نشود خسارت های جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت. برخی از تاثیرات روی بر برنج عبارتند از:

• وجود عنصر روی در خاک برنج منجر به بهبود رشد دانه می شود.
• روی سبب می شود تا شکل های گوناگون گیاه به تعادل برسد و همینطور رایط ژئوشیمیایی خاک نیز تحت تاثیر قرار بگیرد. شکل های متصل به اکسیدهای آمورف و همینطور منگنز رشد بیشتری داشته است و سبب شده تا سطح پی خاک کاربردی شود.
• در صورتی که از روی در گیاهان به خصوص گیاه برنج در مناطق گرمسیری استفاده شود جهت بهبود رشد گیاه شده و موجب غنی سازی روی در دانه ها می شود. به طور کلی روی در گیاه برنج می تواند خاک های شالیزار را سرزنده تر نگه دارد.
• به طور کلی استفاده از عنصر روی در گیاهان سبب می شود تا گازهای مضر از زمین خارج شوند. این موضوع سبب گلدهی در زیر بوته ها می شود.
• کود روی می تواند در بستر درست سبب رشد گیاه برنج شود. همچنین نحوه صحیح کودپاشی پیش از نشا سبب می شود تا، برداشت برنج با رضایت بیشتری صورت بگیرد.

در خرید کود روی چه فاکتورهایی را باید مدنظر قرارداد؟

شاید باتوجه‌به چیزهایی که در خصوص کود کلات شده گفته شد، فکر کنید که بهترین انتخاب این کود است درحالی‌که چنین نیست. در انتخاب کود، فاکتورهایی را باید در نظر گرفت که عبارت هستند از:

• میزان حلالیت محصول

هرچه میزان حل‌پذیری محصول در آب بالاتر باشد، می‌توان گفت که از کیفیت بهتری برخوردار است. کودهایی که حلالیت کمتری دارند، اثرگذاری‌شان نیز کمتر می‌باشد.

• روش و نرخ استفاده

هرچه نرخ استفاده از یک نوع کود بیشتر باشد، آن کود در دسترس تر است و البته به سبب تولید در حجم بالا می‌تواند از قیمت پایین‌تری برخوردار باشد. البته روش مصرف را نیز نباید نادیده گرفت؛ به‌عنوان‌مثال استفاده از یک کود روی به‌عنوان کود پایه، مناسب است و نباید به‌صورت محلول‌پاشی برگی مورداستفاده قرار گیرد.

• شرایط خاک

در اینجا عمدتاً Hp خاک مدنظر قرار می‌گیرد. در نظر داشته باشید که حلالیت کودهای روی اکسید و روی کربنات در خاک‌های قلیایی کمتر بوده و به مقدار کافی زینک (روی) در اختیار گیاه قرار نمی‌دهند.

برای خرید کود کلات مایع روی نونامیک و اکوزینک می توانید از مشاوره تخصصی کارشناسان مجتمع کشاورزی نارنج اسپادانا استفاده کنید. مهندسان نارنج اسپادانا تلاش می کنند تا با مشاوره تخصصی کامل و همه جانبه ابتدا کودها و سموم کشاورزی مورد نیاز شما را تشخیص دهند تا انتخاب درست و مناسبی انجام دهید. انتخاب درست و آگاهانه به صرفه جویی مالی کمک بسیاری می کند. همچنین انتخاب کود و سم کشاورزی همراه با مشاوره به شما کمک می کند محصولی تهیه کنید که مشکلات و نیازهای شما را بدرستی برطرف کند تا بهتر و سریعتر از مصرف کودها و سموم پاسخ ببینید. برای مشاوره با کاشناسان نارنج اسپادانا می توانید با شماره های تماس زیر، البته به غیر از روزهای تعطیل) تماس بگیرید و مشکلات خود در زمینه کشاورزی و باغداری را مطرح کنید. همچنین مجتمع کشاورزی نارنج اسپادانا دارای آزمایشگاه مجهز خاک و آب کشاورزی است که شما می توانید نمونه خاک زمین، باغ یا گلخانه خود را برای آزمایشگاه ارسال کنید.

۰۹۱۱۱۲۹۸۹۷۹

۰۹۱۳۳۷۵۲۷۳۴