در مقاله ها
همه چیز درباره سم کاپتان
سم کاپتان که در صنعت با نام ارتو ساید شناخته میشود در گروه فتالیمیدها (Phthalimide) قرار میگیرد و یکی سموم مناسب برای مبارزه با بیماری های قارچی می باشد.
سم کاپتان برای طیف گستردهای از بیماریهای قارچی نظیر بوته میریها و سفیدکهای داخلی گیاهانی همچون گوجهفرنگی، پوسیدگی تلخ سیب، لکه سیاه سیب، لکه برگی گیلاس، مرگ گیاهچه و… استفاده میشود. در میان سموم قارچکش، سم کاپتان (Captan) یکی از شناختهشدهترین و پرمصرفترین گزینهها در دنیا است.
این سم اغلب برای پیشگیری از بیماریهای قارچی میوههای دانهدار مثل سیب و گلابی از طریق غیرفعالسازی اسپورهای قارچی مفید است. توجه نمائید که تماس مستقیم سم کاپتان با پوست سبب تحریک و سوزش آن خواهد شد.
مشخصات فنی کاپتان:
- نام عمومی: Captan
- فرمول شیمیایی: C9H8Cl3NO2S
- فرمولاسیون رایج: Captan 50% WP
- نوع اثر: تماسی، محافظتی
- گروه شیمیایی: Phthalimides
- نحوه کاربرد: محلولپاشی روی برگ، شاخه، میوه یا بهصورت ضدعفونی بذر
مکانیسم اثر سم کاپتان:
سم قارچکش کاپتان یک قارچکش تماسی است، به این معنا که مستقیماً روی سطح برگ یا میوه قرار میگیرد و با تماس با قارچ یا اسپور آن، از فعالیت یا جوانهزنی جلوگیری میکند. این سم با اختلال در فعالیت آنزیمهای حیاتی قارچها، آنها را از بین میبرد یا مانع رشد و گسترش آنها میشود. سم کاپتان خاصیت سیستمیک (جذب شونده) ندارد، بنابراین برای پیشگیری و نه درمان مؤثر است.
بیماریهایی که با کاپتان کنترل میشوند:
سم قارچکش کاپتان در کنترل بسیاری از بیماریهای قارچی مؤثر است، از جمله:
محصولات باغی:
- درختان دانهدار (سیب، گلابی): لکه سیاه سیب، سفیدک سطحی
- درختان هستهدار (هلو، آلو): پوسیدگی قهوهای، لکه برگی
- انگور: پوسیدگی خوشه، سفیدک سطحی
- مرکبات: کپک سبز و آبی بعد از برداشت
- گردو: آنتراکنوز
سبزیجات و صیفیجات:
- گوجهفرنگی، خیار، بادمجان: لکه برگی، پوسیدگی طوقه، بلایت
- کاهو، کلم، اسفناج: پوسیدگی سفید، لکه باکتریایی
سایر کاربردها:
- ضدعفونی بذرهای زراعی مانند گندم و نخود
- کاربرد در نهالستانها و گلخانهها برای جلوگیری از قارچهای خاکزی
دوره کارنس قارچکش کاپتان
به فاصله زمانی بین سمپاشی تا وقتی که سم اثر کند و در نتیجه محصول قابل برداشت و قابل استفاده شود، دوره کارنس گفته میشود. دوره کارنس قارچکش کاپتان چیزی حدود ۱۰ روز است. بنابراین باغداران باید برداشت محصول خود را حداقل به ده روز پس از آخرین دوره سمپاشی موکول نمایند.
زمانهای مصرف سم کاپتان:
مصرف سم کاپتان باید پیش از مشاهده علائم بیماری و در زمانهای حساس رشد گیاه انجام شود. این زمانها بسته به نوع محصول به شرح زیر هستند:
|
محصول |
زمانهای توصیهشده برای مصرف کاپتان |
|
سیب و گلابی |
شروع فصل رشد، بعد از گلدهی، قبل از رنگگیری میوه |
|
هلو و آلو |
قبل از شکوفه، پس از ریزش گلبرگ، ۲ هفته قبل از برداشت |
|
انگور |
قبل از گلدهی، تشکیل خوشه، قبل از برداشت |
|
گوجهفرنگی |
پس از نشاءکاری، شروع گلدهی، رشد میوهها |
|
مرکبات |
قبل از بارندگیهای پاییزی، پس از برداشت برای جلوگیری از پوسیدگی |
|
کاهو و سبزیجات |
مراحل اولیه رشد، رشد میانی، قبل از برداشت |
|
زراعت (ضدعفونی بذر) |
پیش از کاشت، به صورت اختلاط با بذر |
مقدار مصرف و طریقه استفاده از قارچکش کاپتان ملی شیمی کشاورز
سم قارچکش کاپتان بیشتر به صورت پودر تولید میشود چون حالت پودری آن در دمای پایینتر از ۶۰ درجه سانتیگراد پایدارتر است و برای مدت طولانی میتوان آن را نگهداری کرد. برای استفاده از آن باید با توجه به اطلاعات روی بسته مقداری از پودر را با آب مخلوط کرده و سپس اقدام به سمپاشی نمود. این سم به شکل مایع و تابلهای ۵۰ و ۸۰ درصد نیز در بازار موجود است.
این ترکیب شیمیایی نامحلول در آب است. برای سمپاشی با قارچکش کاپتان ابتدا باید یک سمپاش خوب در اختیار داشته باشید. پس از کالیبره کردن سمپاش، میزان توصیه شده از سم برای محصول مورد نظر را به همراه آب در سمپاش بریزید. سپس اقدام به سمپاشی خاک و اندامهای هوایی گیاه کنید. همزن سمپاش در حین سمپاشی باید حتماً فعال باشد.
مقدار مصرف سم قارچکش کاپتان ۵۰ درصد با توجه به محصول و نوع بیماری متغیر است که در جدول زیر به تعدادی از آنها اشاره شده است:
| محصول | بیماری | مقدار مصرف |
| درختان میوه | لکه سیاه سیب | ۳ کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| درختان میوه | بیماری غربالی | ۳ کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| درختان میوه | پیچیدگی برگ هلو | ۳ تا ۳.۵ کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| مو | سفیدک دروغی | ۳ کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| نخود | بوته میری | ۲ کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| درختان جنگلی | پوسیدگی ریشه و طوقه | ۱۰ گرم در متر مربع و به هم زدن خاک تا عمق ۱۰ سانتیمتر |
نکات ایمنی هنگام استفاده از کاپتان:
- همیشه از ماسک، دستکش، عینک و لباس محافظ استفاده شود.
- از تماس مستقیم با پوست و چشم جلوگیری کنید.
- محلولپاشی را در روزهای بدون باد و ترجیحاً صبح زود یا عصر انجام دهید.
- از مصرف در دوره گلدهی زنبورپسند خودداری کنید.
- دوره کارنس (زمان فاصله تا برداشت): ۷ تا ۱۴ روز، بسته به محصول
- پس از باز کردن بستهبندی، آن را بهدرستی نگهداری و مصرف کنید.
آیا سم کاپتان با کود یا سموم دیگر قابل ترکیب است؟
بله. سم کاپتان با بسیاری از حشرهکشها، قارچکشها و کودهای محلولپاش سازگار است، اما برای اطمینان بهتر است تست اختلاط در سطح کوچک انجام شود. از ترکیب با سموم با pH پایین یا مواد روغنی پرهیز شود.
ملاحظات زیستمحیطی:
- برای زنبورها در زمان گلدهی خطرناک است.
- نباید در آبهای جاری یا استخرهای کشاورزی تخلیه شود.
- در دمای پایینتر از ۲۵ درجه و در سایه نگهداری شود.
جمعبندی:
سم کاپتان یک قارچکش تماسی، کمخطر و مؤثر برای طیف وسیعی از بیماریهای قارچی در محصولات باغی و زراعی است. اگر به دنبال راهکاری مطمئن برای پیشگیری از بیماریهای برگ، میوه و طوقه هستید، کاپتان یکی از بهترین انتخابهاست.
استفاده صحیح از کاپتان، در زمان مناسب و با دوز توصیهشده، میتواند نقش مهمی در افزایش سلامت گیاه، بهبود عملکرد و کیفیت محصول ایفا کند.
دیدگاه ها
ارسال دیدگاه