در مقاله ها
آفتاب سوختگی انار و راهکارهای پیشگیری از آن
انار یکی از قدیمی ترین میوههایی است که در مناطق وسیعی از کشورهای گرمسیری تا نیمه گرمسیری کشت میشود و به خشکی مقاوم است. ایران زادگاه انار بوده و از نظر تنوع، کیفیت، سطح زیر کشت، تولید و صادرات انار مقام اول دنیا را داراست. آفات و بیماریهای انار باعث خسارت هنگفتی از لحاظ کیفی و کمی به این محصول میشوند.
عارضه آفتاب سوختگی میوه انار
آفتاب سوختگی در اثر گرمای زیاد و تاثیر اشعه خورشید به ویژه اشعه ماورای بنفش بروز میکند. علایم اولیه آفتاب سوختگی شامل تغییر رنگ یا سوختگی سطحی میوه است که در نهایت، پوست میوه از قهوهای به سیاه تغییر رنگ میدهد و کاهش محتوی آب و خشکی آریل ها مشاهده میشود. به دلیل خشکی پوست در میوههای آفتاب سوخته ترک خوردن میوه نیز مشاهده میگردد .در بسیاری از موارد، این میوهها دارای حبههای کم آب و سفید رنگ در قسمت زیر بخش آفتاب سوخته هستند که این موضوع باعث کاهش عملکرد و کاهش کیفیت میوه حتی برای فرآوری میشود.
بسته به علایم، سه نوع آفتاب سوختگی میوه انار توصیف و گزارش شده است که شامل نوع اول قهوهای شدن، نوع دوم قهوهای شدن همراه با بافتهای مرده سیاه رنگ ونوع سوم سیاه شدگی میباشند. عدم رعایت فاصله کشت مناسب، کاشت ارقام حساس (به ویژه ارقام پوست نازک)، عدم رعایت جهت کاشت مناسب (جهت شرقی-غربی میزان خسارت را افزایش میدهد)، دورههای خشکی و کاهش آبیاری، تغذیه نامناسب و پرورش درختان به فرم بادبزنی از جمله عوامل موثر در افزایش عارضه آفتاب سوختگی محسوب میشوند.
همچنین آفتاب سوختگی میوه ها معمولا به دلیل سطوح بالای تابش، دمای بالا، رطوبت نسبی کم و بالا بودن ارتفاع از سطح دریا ایجاد می شود. شیوع و شدت این عارضه تحت تاثیر عوامل آب و هوایی، نوع رقم، تنظیم کننده های رشد، وضعیت تغذیه و رطوبت خاک قرار می گیرد. آفتاب سوختگی معمولا در مکان هایی که دمای هوا و تعداد ساعات آفتابی در خلال رسیدن میوه بالا باشد و همچنین زمانی که آب و هوای گرم و آفتابی به دنبال یک دوره آب و هوای خنک رخ دهد بیشتر دیده می شود.
علائم آفتاب سوختگی در میوه انار
قرار گرفتن میوه در معرض نور شدید و مداوم آفتاب، موجب بروز لکه های بزرگ سیاه رنگ بر سطح پوست آن شده و حالت شادابی خود را از دست می دهد. دانه های انار نیز در قسمت های آفتاب سوخته رشد طبیعی نکرده و کوچک، کم آب و تا حدودی بی رنگ باقی می مانند. این عارضه از مرغوبیت و بازار پسندی انار به نحو چشمگیری کاسته و موجب خسارت سنگین به باغداران می شود.
کنترل آفتاب سوختگی
۱- استفاده از ارقام مقاوم با پوست ضخیم(ضخیم بودن پوست مقاومت در مقابل تابش آفتاب را افزایش می دهد). هرچه میزان آب ذخیره شده در پوست بیشتر باشد، مقاومت آن در برابر تبخیر و تابش نور آفتاب بیشتر است و هرچه پوست نازک تر باشد، ذخیره آب کمتری داشته و شدت آفتاب سوختگی به صورت لکه قهوه ای یا سیاه زودتر مشخص می شود.
۲- فاصله مناسب کاشت در زمان احداث باغ باید با توجه به میزان شدت آفتاب در منطقه در نظر گرفته شود. هرچه میزان تابش آفتاب شدیدتر باشد، باید فاصله درختان کمتر شده تا سایه اندازی درختان روی هم بیشتر شود. همچنین هرس درختان باید به گونه ای باشد که میوه ها در قسمت سایه انداز درخت قرار گیرند. برای جلوگیری از عارضه آفتاب سوختگی باید عملیات هرس سبز از اواسط مرداد ماه که هوا خنک می شود انجام داد و دقت کرد که درختان شدید هرس نشده یا به اصطلاح زیاد لخت نشوند.
۳-یکی از عوامل آفتاب سوختگی طولانی بودن دور آبیاری است که به علت نرسیدن آب به پوست میوه قسمتی که در معرض نور شدید آفتاب قرار دارد، آب خود را از دست داده و قهوه ای یا سیاه می شود و اکثرا به علت کم آبی در همان ناحیه ترک می خورد.
۴- یکی از روش های حفاظت درختان آبیاری باغ برای خنک کردن تاج درخت(خنک کردن تبخیری) است. در این روش با پاشیدن آب روی درخت و کاهش دما از آفتاب سوختگی جلوگیری می شود. از مشکلات عمده این روش کمبود و شوری آب در نواحی گرم و خشک می باشد.
۵-استفاده از توری های سایه بان که در انواع و بافت های مختلف در بازار موجود است. این تورها بسته به نوع مواد، و ابعاد نخ های به کار رفته در آنها متفاوت هستند. این تورها جهت حفاظت از تگرگ، باد، برف و بارندگی شدید به کار می روند.
۶-سوسپانسیون کائولین در آب پس از قرار گیری در معرض هوا، به صورت کائولین سفید با تخلخل زیاد به عنوان محافظ روی سطح برگ و میوه ها باقی می ماند. کائولین موجب افزایش بازتاب تشعشعات رسیده به سطح برگ شده و بدین طریق بار گرمایی درخت را کاهش داده و بر باردهی آن می افزاید.
۷-اعمال تغذیه مناسب با تاکید بر عناصر کلسیم، ازت و پتاسیم و کاربرد کائولین همراه با پوشش میوه و اسید جیبرلیک از جمله توصیه های کاربردی جهت پیشگیری از عارضه محسوب میشوند.
دیدگاه ها
ارسال دیدگاه