در مقاله ها
همه چیز درباره پسیل پسته
پسیل پسته Agonoscena pistaciae یا شیره خشک پسته یکی از خطرناکترین آفات باغات پسته می باشد که خسارتهای جبرانناپذیری به برگ، شاخه و محصول درختان وارد میکند. پسیل پسته از زمان متورم شدن جوانه های پسته در اوایل بهار تا زمان ریزش برگ ها در پاییز بر روی درختان فعالیت داشته و با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درخت و ریزش برگ ها می گردد و در صورت عدم مبارزه خسارات سنگینی را به جا می گذارد.
مشخصات ظاهری پسیل پسته
پسیل پسته حشرهای بسیار کوچک و پرنده است که بهوسیله خرطوم خود از شیره گیاه تغذیه میکند. رنگ آن در مراحل مختلف زندگی متغیر است؛ پورهها زرد یا سبز کمرنگ و حشرات بالغ زرد متمایل به قهوهای هستند. بالهای شفاف و حرکات پروازی سریع از ویژگیهای ظاهری این آفت هستند.
چرخه زندگی پسیل پسته
این آفت زمستان را به صورت تخم روی شاخههای ریز و جوان درختان پسته سپری میکند. در بهار، همزمان با شروع رشد درخت، تخمها تبدیل به پوره میشوند. پورهها با تغذیه مداوم از شیره برگها، به سرعت رشد میکنند و تبدیل به حشرات بالغ میشوند. این چرخه چندین بار در سال تکرار میشود و جمعیت آفت را افزایش میدهد.
نحوه خسارت پسیل پسته
پسیل پسته با مکیدن شیره گیاه، موجب ضعف عمومی درخت میشود. علائم خسارت شامل زرد شدن برگها، ریزش برگ، خشک شدن جوانهها، کاهش فتوسنتز، کوچک شدن مغز پسته و کاهش وزن محصول است. ترشحات قندی این آفت سطح برگها را پوشش میدهد و شرایط را برای رشد قارچ سیاه (دودهای) فراهم میکند.
شکل شناسی پسیل پسته:
درحشره بالغ، سر و سینه نارنجی یا قرمز رنگ بوده و لکه های قهوه ای روی سر و سینه مشاهده می شود. همچنین بال های جلو و عقب غشایی هستند.
پسیل معمولی پسته حشره کوچکی با چهار بال به طول ۱.۸-۱.۵ میلی متر می باشد. رنگ عمومی بدن در حشرات بالغ زرد روشن است. روی سر و سینه لکه های کشیده ای با همین رنگ یا کمی تیره ً تر وجود دارد. معموال شکم به رنگ عمومی بدن و اغلب دارای لکه های قهوه ای رنگ کشیده ای است که درمفاصل بدن به شکل دوایری دیده می شود.
بالها زرد رنگ و لکه های قهوه ای رنگ در فواصل منظم روی آنها وجود دارد. عرض سر به اندازه سینه، شاخکها ۱۰ بندی، اولین مفصل آن خیلی کوتاه و عرض آن برابر طولش است. دومین مفصل کمی بزرگتر از اولی و به وضوح عرض آن از مفصل اولی کمتر است. مفصل سوم خیلی بلند و طول آن حداقل دو برابر طول مفصل چهارم میباشد. پنج مفصل بعدی تقریبا با یکدیگر مساویند، طول مفاصل نهم و دهم تقریبا با هم مساوی و به وضوح از مفاصل قبلی کوچکترند ودارای ۲ خار نسبتا بزرگی هستند. پوره های سن ۱ و ۲ زرد رنگ هستند و در پورههای سن ۲ جوانه های بال پدیدار می شود. پوره ها نارنجی رنگ در سن آخر پورگی دارای بالچه های اولیه دارای لکه های سیاه رنگ است.
پسیل پسته دارای ۶- ۵ نسل در سال است.
بیولوژی پسیل پسته:
زمستان گذرانی پسیل معمولی پسته به صورت حشره بالغ می باشد. از اواخر اسفند ماه یا اوایل بهارهمزمان با باز شدن جوانه ها، ماده ها شروع به فعالیت می کنند و پشت و روی برگ تخمریزی می کنند. تخمها در اوایل سفید مایل به زرد و با گذشت زمان نارنجی رنگ میشوند. تفریخ تخمها و طول دوره یک نسل به شرایط آب وهوائی منطقه بستگی دارد. بجز نسل اول در بقیه نسلها تداخل وجود دارد به طوریکه در اواسط تابستان تمامی مراحل تکاملی پسیل معمولی پسته شامل تخم، پوره های سنین مختلف و حشره بالغ هم زمان در یک باغ دیده می شوند.
پوره های جوان پسیل معمولی بلافاصله پس از خروج از تخم خرطوم خود را در نسوج برگ فرو می کنند و شروع به تغذیه از شیره گیاهی می نمایند این عمل باعث ضعف گیاه می شود. اگر برگهای مورد تغذیه جوان و تراکم پورهها زیاد باشد در لبه برگها مختصر پیچیدگی به وجود می آید ولی در صورت کامل بودن برگها در شکل ظاهری آنها هیچ تغییری صورت نمی گیرد.
تغذیه پوره ها باعث پوکی، نیم مغزی و دهان بسته شدن پسته ها و همچنین ریزش جوانه ها و برگها شده، خسارت کمی و کیفی محصول را سبب می شوند. علاوه بر آن تولید عسلک فراوان می کنند که در مجاورت ً هوا سریعا خشک، و به صورت دانه های گرد و سفید رنگ مانند شکردر می آید. که خود موجب اختالل در فیزیولوژی گیاه و سوختگی برگها می شوند وجه تسمیه این آفت به شیره خشک به دلیل تولید عسلک شکر مانند می باشد
با توجه به تراکم جمعیت آفت، رقم پسته و زمان حمله آفت علاوه بر کاهش کمی و کیفی محصول همان سال باعث ریزش جوانه ها و برگ های درخت می شود که این عمل تا ۳ سال بعد نیز میزان محصول راتحت تأثیر قرار می دهد.
عوامل مهم و موثر در افزایش جمعیت پسیل:
- دما و رطوبت بالا در اواخر بهار و تابستان
- عدم مدیریت صحیح آبیاری
- کوددهی بیش از حد نیتروژن
- نبود دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها
روشهای کنترل پسیل پسته
۱. کنترل زراعی
- کاهش مصرف بیرویه کودهای نیتروژنی
- آبیاری منظم و اصولی
- هرس شاخههای آلوده در فصل زمستان
۲. کنترل بیولوژیک
حفظ و افزایش جمعیت دشمنان طبیعی پسیل مانند کفشدوزکها، بالتوریها و زنبورهای پارازیتوئید، یکی از مؤثرترین روشها در کاهش جمعیت این آفت محسوب میشود.
دشمنان طبیعی پسیل پسته:
پسیل معمولی پسته دارای دشمنان طبیعی فراوانی چون گونه هائی از کفشدوزکها، سوسکها، زنبورها، سنک ها، بالتوری ها و کنه های شکاری است اولین قدم مؤثر در کنترل بیولوژیکی حمایت و فرصت دادن فعالیت دشمنان طبیعی موجود در باغهای پسته می باشد با عنایت به تنوع زیاد دشمنان طبیعی موجود در باغهای پسته، در صورت کاربرد دقیق روشهای مبارزه از جمله مبارزه شیمیائی با استفاده از سموم کم خطر، نحوه و زمان صحیح سمپاشی به حشرات مفید فرصت فعالیت کافی داده می ً شود تا حداکثر کارآئی خود را بروز دهند و نهایتا تعداد دفعات سمپاشی را کاهش دهند.
استفاده از کارتهای زرد برای مبارزه با پسیل پسته:
حشرات کامل پسیل به کارت زرد جلب می شوند کارتهای زرد مورد استفاده در باغ های ً پسته عمدتا از جنس پلی اتیلن و پی وی سی به اندازه تقریبی ۰.۱×۲۰×۱۰سانتیمتر می باشد که روی آنها چسب مخصوص تله که بدون بو و رنگ هستند کشیده می شود. چسب تله باید حداقل به مدت ۱۵ روز خاصیت چسبندگی خود را حفظ کند حشرات کامل پسیل معمولی به رنگ زرد جلب می شوند کارت گذاری باید در زمانی انجام شود که حشرات بالغ هنوز تخمریزی نکرده باشند. کارتهای زرد عالوه بر پسیل، زنجره پسته و تعدادی از زنبورهای پارازیتوئید را نیز جلب می کند بنابراین زمان کارت گذاری باید طوری تنظیم شود که حشرات مفید کمتری را جلب کند. با توجه به زمان شروع فعالیت حشره کامل نسل زمستانگذران پسیل و زنجره پسته در طبیعت، یکی از این زمانها بعد از تورم جوانه ها و قبل از بازشدن برگ های پسته می باشد در این زمان بدلیل عدم وجود برگ روی درخت، کارتهای زرد بهتر دیده می شوند و دشمنان طبیعی نیز در باغ فعال نیستند و همچنین نسل زمستانگذران از قدرت تخمریزی بیشتری برخوردارند بنابراین شکار این حشرات در کاهش جمعیت نسلهای بعدی نقش بیشتری دارد. این زمان ً تقریبا۳۰-۲۰ روز طول می کشد در این مدت باید هفتگی کارتها را بازدید کرد تا در صورت ً کاهش خاصیت چسب مجددا چسب زده شود.
دومین زمان کارت گذاری در از اواسط تیرماه تا اواسط مردادماه می باشد در این زمان به دلیل بالا بودن دما و کاهش میزان رطوبت جمعیت پسیل معمولی طغیان می کند به علاوه، به دلیل وجود شرایط نا مناسب آب وهوائی فعالیت دشمنان طبیعی به حداقل می رسد کارت گذاری در این زمان نیز می تواند در کاهش جمعیت پسیل معمولی بدون تاثیر سوء روی دشمنان طبیعی مفید باشد. به این منظور تعداد حداقل ۲ عدد کارت در خارجی ترین قسمت تاج هر درخت توسط سیم مفتول نصب میشود کارتها طوری نصب می شوند که با شاخه ها در تماس نباشند و با وزش باد خیلی جابجا نشوند و در صورت ریزش چسب از روی کارت، به شاخه ها آسیبی وارد نشود. یادآوری می شود در صورت خشک شدن چسب روی کارت، کارت گذاری نه تنها سودی ندارد بلکه جمعیت بیشتری از آفت را به خود جلب می کند. کارتهای نصب شده می تواند با تمیزکردن و چسب زدن دوباره مورد استفاده قرار گیرد.
عملیات زراعی و مدیریت باغداری:
شخم زمستانه:
زیر خاک کردن برگ های درختان پسته کف باغ باعث از بین رفتن تعداد زیادی جمعیت زمستان گذران که از این برگها به عنوان پناهگاه استفاده می کنند، خواهد شد. به علاوه شخم باعث ایجاد تهویه مناسب خاک و ریشه می شود و در نهایت تقویت درخت را در پی دارد.
تغذیه مناسب:
کودهی مناسب باعث تقویت درختان شده، خسارت کمتری متوجه درخت می شود. چالکود باعث هدایت ریشه ها به طرف چالها شده، در این چالها رطوبت بهتر ذخیره میشود و درخت تحمل بیشتری دارد.همچنین اصلاح بافت خاک با مواد مناسب باعث تقویت درختان و افزایش تحمل آنها خواهد شد.
تعدادی از کودها مانند کودهای پتاسه باعث تقویت تحمل درخت نسبت به خسارت آفات ازجمله پسیل خواهد شد در مقابل تعدادی از آنها موجب حساسیت درختان به خسارت و افزایش جمعیت پسیل میشود
آبیاری مناسب:
پسیل معمولی پسته حشرهای خشکی دوست بوده، خسارت آن در باغهای کم آب بیشتر است آبیاری باید به فراخور بافت خاک انجام گیرد و در صورت ایجاد رطوبت مناسب علاوه بر افزایش تحمل درخت، شرایط مناسب برای فعالیت دشمنان طبیعی هم فراهم می کند که این امر سبب کاهش جمعیت پسیل پسته می شود. در سیستم آبیاری قطره ای با طراحی صحیح رطوبت بیشتری در پای درخت ایجاد و حفظ شده، علاوه بر شادابی درخت فضا برای رشد پسیل نامناسب می شود.
مدیریت مناسب باغ:
درختان با فواصل کاشت و هرس مناسب رشد بهتری دارند و در صورت آلوده شدن به پسیل قابلیت تحمل بیشتری دارند. مدیریت مبارزه با علفهای هرز نیز انتخاب بهترین زمان حذف علفهای هرز باعث افزایش فعالیت دشمنان طبیعی و کاهش جمعیت آفت می گردد. میزان آلودگی و تحمل ارقام مختلف پسته به پسیل متفاوت است بنابراین در صورت کشت ارقام حساس یا با تحمل کم باید مدیریت ویژه ای برای کنترل این آفت معمول گردد.
شبکه مراقبت و پیش آگاهی:
با توجه به اینکه اکثر جمعیت حشرات زمستان گذران، به محض تورم جوانه های گل، ابتدا روی ارقام حساس (کله قوچی، اکبری، احمد آقایی و …) ظاهر می شوند، با انجام عملیات ردیابی و کنترل به موقع، می توان از گسترش آن در نسل های بعدی جلوگیری کرد.
مبارزه شیمیایی:
نمونه برداری از برگهای درختان آلوده از قسمتهای مختلف درخت و ارسال به مراکز تخصصی گیاه پزشکی و تعیین میزان آلودگی از چگونگی مبارزه شیمیائی اطلاع حاصل شود.
آستانه خسارت اقتصادی پسیل، ۵ تا ۱۰ پوره به ازاء هر برگچه است.
با توجه به این که هر کدام از سموم مجاز حشره کش برای کنترل پسیل، دارای خصوصیات مربوط به خود هستند، لذا هنگام آلودگی لازم است با توجه به گروه شیمیایی، نحوه و میزان و مدت اثر و سایر خصوصیات، حشره کش مناسب را انتخاب نمود.
با توجه به اینکه اکثر سموم بر روی مرحله پوره گی آفت موثرتر هستند، لذا در هنگام بررسی باغ، چنانچه تعداد تخم آفت زیاد بود میتوان یک تا سه روز سمپاشی را به تاخیر انداخت تا سمپاشی با حضور جمعیت بیشتری از پوره ها همزمان شود
رعایت تناوب در کاربرد سموم ضروری است ، بدین معنی که باید از کاربرد یک حشره کش در چند نوبت سمپاشی متوالی خودداری شود تا از ایجاد مقاومت در حشرات جلوگیری شود. .
برنامه ریزی و سرعت عمل باید به نحوی باشد که آفت باعث ایجاد شکرک زیاد در زیر درختان و یا ریزش برگها نشود.
چنانچه برداشت مغز سبز مورد نظر است، لازم است در انتخاب حشره کش، به دوره کارنس آن و فاصله زمانی تا برداشت توجه بیشتری شود و حتی المقدور از سموم تماسی استفاده شود.
نکات مهم در خصوص آب مورد استفاده در تهیه محلول سمی:
آب اغلب چاه های باغ های پسته ، به شدت قلیایی و pH آن بالاست pH بالای آب، موجب شکسته شدن فرمولاسیون و کاهش تاثیر آن روی آفت می شود. به ازای افزایش هر یک درجه pH آب، میزان شکسته شدن سم تا ۱۰ برابر افزایش می یابد. بهترین pH برای آب سم پاشی ۶ تا ۷ است.
در صورت بالا بودن pH بهترین راه حل این است که قبل از اضافه نمودن سم به تانکر سمپاش، با استفاده از بافرهای مخصوص (که در فروشگاه ها به اصلاح کننده معروف است) pH را به زیر ۷ کاهش داده و پس از آن سم را به آب اضافه کرده و سریعا سم پاشی را انجام داد.
باقی ماندن سم داخل تانکر سمپاش، بعد از گذشت چندین ساعت ممکن است تا حدود ۵۰ درصد از کشندگی سموم بکاهد. اغلب و بسته به نوع سم، پس از گذشت ۲۴ ساعت، مخلوط سم داخل تانکر، کاملا روی آفت بی اثر می شود.
مهمترین و کاربردی ترین سموم توصیه شده جهت مبارزه با پسیل پسته:
ایمیداکلوپرید
استامی پراید
آکتامیا
تیاکلوپرید
اسپیرودیکلوفن
اسپیروتترامات
هگزافلومورون
دیدگاه ها
ارسال دیدگاه